![](https://res.cloudinary.com/odamax//c_fill,h_540,w_900,f_auto,fl_lossy,q_50/chf32eotdxqqj9tvbrb6.jpg)
Mardin, birçok kültürel çeşitliliği içerisinde barındırmaktadır. Bu şekilde birçok gelenek ve göreneğin olduğunu fark ediyoruz. Mardin’de yaşamış olan çok kadim toplumlar ’da mevcuttur. Bu kültürel çeşitlilik ve geleneksel bolluğa sahip olan bu şehrin, birçok devleti barındırıp ve her halükarda insan çeşitliliğine açık olan bir coğrafyası olduğundan dolayı bu şehrimizde bunları çok net biçimde görebiliyoruz. Türk, Kürt, Arap, Süryani’nin yaşamış olduğu bu coğrafyada geleneksel bir birlik gözükmekte. Bu birlik ve beraberlik geçmişten günümüze yansımıştır. Nitekim bu coğrafya birçok devlete ev sahipliği olmuş ve birçok toplumun inşası ile günümüze kadar ulaşmıştır. Her toplumun bir farklılığı mevcuttur. Ve bu toplumun kendine has özelliği ön plana çıkmaktadır. Şehir bütününü oluşturan bu toplumlar kendi kendilerine özgü bir kural oluşturmuşlardır. Bu kurallar genel toplum biçimini etkilemektedir. Nitekim bu kurallardan bahsedeceksek genel olarak ırk çeşitliliğini ele almamız lazım. Yukarıda bahsettiğim üzere “Türk, Arap, Kürt ve Süryani” bu çeşitlilik toplum kurallarını oluşturmakta. Şöyle ki bir Türkün örf ve âdeti nasıl ki farklı ise işte diğer ırkların ‘da bu farklılığı gözetip farkında olması gerekmektedir. Bundan ötürü toplumun birbirine olan saygı ve sevgisini bırakmamalı en mühim konularda ise anlayışlı olmaları bu toplumun göstermiş olduğu bir güzelliktir.
“Anlayış” ve “Saygı, Sevgi” bunlar toplumun kendi bağlarını daha da güçlendirir. İşte Mardin’de bu öz toplum kuralları mevcuttur. Şehrin bütününü saran bu kurallar, nitekim sadece sevgi, saygı ve anlayıştan kalmayıp, öz kültürel kaynakları’ da kendilerine oluşmuştur. Başta belirttiğim üzere “Kural” aslında bu terim sadece “Katılık” olarak anlamlandırılmaması lazım. Şehrin bütününü saracak bir düstur mevcuttur. Bu kültürel çeşitliliği sadece örf ve adetlerden görmememiz lazım. Çünkü burada yaşayan “Türk, Arap, Kürt, Süryani” Toplumun kendilerine has birçok çeşitli kavramlar ve bir o kadar çeşitliğe sebebiyet olan yaşam biçimi mevcuttur. “Yaşam Biçimi” , “Yaşayış Tarzı” Mardin’ de yaşamını sürdüren bu toplumlar günlük hayatlarında veya özel günlerde belirtmektedir. Bir ağaç düşünün ve bu ağaçtan çeşit çeşit meyveler… Çok farklı değil mi? İşte bu ağacın kökü çok eski o kadar eski ki halen meyve verebilecek güçte…
Mardin’de yaşam biçimi kültürel çeşitliliğin bir parçası olarak görülüyor. Kimisi şalvar ile dolaşır. Kimi de fistanı giyer ve başını bağlar dolaşır. Toplumu birbirine bağlayan farklılıklar bunlardır. Konu giysiden açılmışken şunu da belirtmek isterim. Birçok toplumun ve bir o kadar çok olan devletin kendine has “KÜLTÜREL” giysileri mevcuttur. Gerek bu giysileri “folklor ”da görmekteyiz. Fakat o giysilerde işlenen bir nakış mevcuttur. Ya da bu işlenen bir dil ve kültür mü? Evet, işlenen bir dil ve kültür. Eskilerden günümüze gelen giysilere baktığımız vakit, üzerlerinde bir el işi mevcuttur. Bu el işi bizlere pek bir anlam ifade etmese de geçmişte bir mana ’ya gelmektedir. Mardin Toplumunda birçok çeşitli kültürel giysiler mevcuttur. Birçok kültürün karmaşası olan bu şehrimizde elbette ki geçmişten günümüze olan kültürel giysiler mevcuttur. Ve bu kültürel giysileri halen yaşatmaya çalışanlar var. Coğrafya olarak Ülkemizin komşu olduğu ülkeler bizim coğrafyayı bir o kadar etkilemiştir. Sadece giyim ve kuşam olarak daha çok gastronomi olarak’ da görülmektedir. Tabii ki de “Lisan” Olarak Mardin’de geniş bir yelpaze mevcuttur. Yemek konusunda’ da birçok çeşitlilik mevcuttur. Kürdü, Arap’ı, Türkü ve Süryani’si el lezzetleri hem farklı hem de bir o kadar çeşitli. Her toplumun kendine ait bir yemeği mevcuttur. Kendi kültürüne ait yapılış biçimi ve sunuşu bizlere göstermekte, Bu sebep ile “Kültür Çeşitliliğinin” olmasıyla toplumun kendine has lezzeti oluşmakta. Mardin yemek çeşitliliği konusunda çok zengindir.
Gelelim yıl içerisinde özel olan günlere, çeşitli ırklardan oluşan Mardin toplumu, özel olan günlere saygı ve sevgi göstermektedir. Her ırk kendine özgü gelenek ve göreneklere uygun olarak özel saymış olduğu günü yâd eder. Ve insanlar birbirlerine göstermiş oldukları saygı, sevgi ve hoşgörüyü açık ve seçik biçimde göstermektedir.
Mardin, Lisan konusunda geniş bir yelpazeye benzer demiştik. Mardin, toplumu Arapça, Türkçe, Kürtçe ve Süryanice konuşmaktadır. Toplumun genel biçimi bu şekilde anlaşmaktadır. Tabii ki de ortak dil yine Türkçedir. Mardin’e Süryanice pek konuşulmasa da yaşatılmaya çalışılmaktadır. Hem kültürel olarak olsun hem de sosyal olarak yaşatılmaya başlanmıştır. Diller konusunda şöyle bir konuya ‘da değinmek mühimdir. Mardin’ de konuşulan bu diller(Arapça, Kürtçe) elbette ki lehçe olarak kullanılmaktadır. Tabii ki de bu o dilin yapısı bakımından çeşitliliği mevcuttur. Güncel kullanılan diller, Kürtçe, Türkçe, Arapça ve yaşatılmaya çalışılan Süryanice mevcuttur. Her ne kadar farklı ırktan olsalar ‘da ve kültür çeşitliliği olsa da, bu topraklar’ da sevgi, saygı ve hoşgörü hiçbir zaman yerini kaybetmemiştir. Bu kültür çeşitliliği bu toplumun bir incisidir. Farklı kültürel ve farklı toplumların inşası ile bu şekilde yaşatmak en güzel birlik ve beraberlik örneği olmuştur. Bu güzel kaynaşmanın ardından kalan dostluklar. Halen devam etmektedir.