Eyl 7, 2014
1260 Views
0 0

Olmasa da Olur mu

Written by

Vicdan sözlük anlamı itibarı ile “kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlaki değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güç”olarak tanımlanmıştır. İnsanın kendi ahlaki değerleri üzerinden kendisi için kurduğu doğal mahkeme ve sonuçları itibariyle kendi gerçeğinin ta kendisidir. Vicdanın hükmünü ne akıl nede duyu organları yalanlayabilir; birine karşı bir suç işlemişsek vicdanen rahat değilsek ne kadar özür dilersek dileyelim bizi asla rahat bırakmaz.

Kuranda vicdan nasıl geçiyor?

“…Bakın biz İbrahim’e önceden vicdan ve sağduyu vermiştik onu harekete geçiren şeyin bu olduğunu biliyorduk…” (Enbiya 51)

“…Bunun üzerine kendi vicdanlarına başvurdular da; “Gerçek şu ki, zalim olanlar sizlersiniz (biziz)” dediler…” (Enbiya 64)

Bu iki ayette Hz. İbrahim’in ateşe atılma kıssasıdır. Puta tapan babasına ve halkına yanlış ve sapkın yolda olduklarını ve onları saptıran bu fetişleri kıracağını tebliğ edişini, biri hariç bütün putları kırıp “sen mi yaptın?” diye sorduklarında “belki o en büyük put yapmıştır!” dediğini ve ateşe atılıp Allah’ın yardımı ile zalimlerin tuzaklarının boşa çıkışını anlatan kıssa.

“…Vicdanı: ey rabbimiz onu azdıran ben değildim fakat o sapıklığa düştü der…” (Kaf 27)

Bu ayetlerde ve kitabın ana fikrinde de karşımıza çıkan her insanda var olan vicdanın, doğruyla aramızda bir köprü olduğudur.

Hani bir kız vardı aktivist Rachell Corrie hiçbir çıkar olmadan vicdanının sesini dinleyip Filistin’de buldozerin önüne atlayıp şehit olan. Vicdan denince nedense o cesur kız aklıma geliyor. Evet, şehit dedim onun için; çünkü onun yaptığı bana göre İbrahim’i bir davranıştı. İlahi ses’e kayıtsız kalmadı Rachel; belki kelime-i şahadet getirmedi, belki namaz kılmadı, oruç da tutmadı ama bu ritüellerin işaret ettiği Salih ameli tuttu. Zulme, canı pahasına vicdanından gelen ilahi sesi dinleyerek “dur!” dedi.

Tabi insanın aklına hemen şu soru geliyor eğer bu vicdan herkeste varsa neden insanlar zulüm yapıyor?

“…Vicdanları kabul ettiği halde, zulüm ve büyüklenme dolayısıyla bunları inkâr ettiler. Artık sen, bozguncuların nasıl bir sona uğratıldıklarına bir bak…” (Neml 14)

Bütün insanlarda bulunan vicdan servet, saltanat, şehvet ve şöhret için kapatılmıştır; bunun adı kimilerine göre “vicdansızlık” , kimilerine göre de “profesyonellik” olarak adlandırılır.

1994 yılında çektiği, zayıflıktan ölmek üzere olan siyah küçük kız çocuğu ve yakınında tüneyen akbabayı yansıtan fotoğraf ile Pulitzer ödülü kazanan Kevin Carter; “neden yardım etmedin?”eleştirilerine “ben profesyonel fotoğrafçıyım, yardım görevlisi değilim!” cevabı ile vicdanını tatmin edememiş ve girdiği depresyon sonucu intihar etmişti.

Vicdanımızdan gelen rabbin sesine kulak verelim bu uğurdaki bütün engelleri aşalım ne para ne de şan-şöhret; empati yapmalı zalimlerden olmamalı…

Article Categories:
Deneme

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.